Ekip notları
Gençlerin ihtiyaçlarına dair değerlendirme toplantısı
İSYAD Proje Birimi · Kasım 2026
Üniversite Gençlik
İhtiyaç Analizi
İstanbul ve Türkiye ölçeğinde üniversiteli gençlerin ihtiyaçları ve STK faaliyet önerileri
İçindekiler
- 01ÇerçeveAmaç, kaynaklar ve çıktı
- 02TabloSon yıllarda gençlerin hayatında neler değişti
- 03İhtiyaçlarÖne çıkan ihtiyaçlar ve her biri için neler yapılabileceği
- 04YaklaşımGence nasıl yaklaşmalı, ona ne söylemeliyiz
- 05TartışmaNeler yapabiliriz, önce neyi netleştirmeliyiz
Amaç
İhtiyacı doğru okumak, faaliyeti nokta atışı kurgulamak.
Kaynak 1 · Saha
Kaynak 2 · Masa başı
Araştırma raporu
İstanbul, Türkiye ve dünyada gençlik eğilimleri, 2024–2026
Çıktı
Genel bilgilenme ve olası faaliyet önerileri
Son yıllarda gençlerin hayatında neler değişti?
- Maddi zorluk
- Yaşam memnuniyeti
- Gelecek umudu
- Kültürel etkinliklere katılım
- Evlilik
Maddi zorluk
%49,59
İstanbul'da öğrenci yaşam maliyetinin bir yıldaki artışı
−%84,5
KYK bursunun altın karşısındaki değeri, 20 yılda
%84
Çalışan gençlerden, ihtiyacının altında gelirle yaşayanlar
Yaşam memnuniyeti sekiz yılda 17 puan eridi.
%712017
%542025
Her 100 gençten kaçı gelecekten umutlu?
45
Tüm gençler
16
İş arayan gençler
Mutluluk kaynakları · 2025
SevgiPara.
Gençlerin mutluluk kaynakları sıralamasında “Para”, “Sevgi”nin yerini alarak ilk üçe girdi.
Öne çıkan ihtiyaçlar
Maddi tabloyla bağlantılı
- 01Geçim ve istihdam
- 02Yapay zekâ ve dijital yetkinlik
- 03Evliliğin zorlaşması
- 04Sosyalleşme ve mekân
- 05Gelecek umudu ve psikolojik iyi oluş
Parayla tek başına çözülmeyen
- 06Anlam arayışı ve inanç şüpheleri
- 07Yalnızlık ve aidiyet
01/ 07Geçim ve istihdam
Diploma artık güvence değil.
İşsizlik oranı
Üniversite mezunu
%9,1
Lise altı
%7,3
%23,3
Gençlerden ne okuyan ne de çalışanlar*
%94
İş arayanlardan, kolay iş bulamayacağını düşünenler
* Türkiye bu oranla OECD ve AB ülkeleri arasında ilk sırada.
02/ 07Yapay zekâ ve dijital yetkinlik
Her gün çevrimiçi, ama yetkin değil.
Gençler:
Her gün internete giriyor
%95
Üretken yapay zekâ kullanıyor
%39,4
Dijitalde kendini yetkin hissediyor
%28
03/ 07Evliliğin zorlaşması
Evlilik hem maddi hem manevi açıdan zorlaşıyor.
%96,8
15–24 yaş genç erkeklerden bekâr olanlar*
Maddi
Maddi yeterlilik eşiğini geçemeyen gencin bekleyişi uzuyor.
Manevi
Sevgi, “para kazandıktan sonraya” erteleniyor.
* Hiç evlenmemiş olanlar
04/ 07Sosyalleşme ve mekân
Gencin kendine ait bir mekânı yok.
%44
Evde kendine ait bir odası olmayan gençler
%70
En yoksul %20'lik dilimde odası olmayanlar
%22
En güçlü manevi bağı doğada hissedenler (Springtide)
05/ 07Gelecek umudu ve psikolojik iyi oluş
Kaygı ve stres yaygın; iş arayan gençler daha da zorlanıyor.
%40
Kaygılı olduğunu söyleyen gençler
%36
Stresli olduğunu söyleyen gençler
%60
İş arayanlarda sağlık memnuniyeti. Tüm gençlerde %72.
06/ 07Anlam arayışı ve inanç şüpheleri
2×
Dünyada Tanrı'yı arayan gençler, inançtan vazgeçenlerin iki katı.
Footprints, 2025
06/ 07Anlam arayışı ve inanç şüpheleri
Gencin sıkıntısı, manevi danışmana inanç sorusu olarak geliyor.
Arka planda
- Gelecek kaygısı
- Umutsuzluk
- Yalnızlık
Danışmana getirilen sorular
- Kader
- Kötülük problemi
- Dinî şüpheler
- İnanç esasları
Balıkçı & Bahçekapılı, 2025 · KYK yurtlarında erkek öğrenciler
06/ 07Anlam arayışı ve inanç şüpheleri
Vaaz değil, dost sohbeti.
Uzaklaştıran
- Yukarıdan bakan, vaaz veren, dikte eden dil
- Cezalandırıcı Tanrı algısı: depresyon riskini artırıyor
Yaklaştıran
- Bir dost sohbetinin samimiyeti
- Yalnız krizde değil, sevinçte de eşlik
- İçsel huzur odaklı yaklaşım: dayanıklılığı artırıyor
07/ 07Yalnızlık ve aidiyet
Toplum gence üstü kapalı bir mesaj veriyor: “Sana ihtiyacımız yok.”
%8
Türkiye'de bir STK'ya üye olan gençler
%5
Gönüllülük yapan gençler
%25
ABD'de günün büyük bölümünde kendini yalnız hisseden genç erkekler (Gallup, 2025)
Gence nasıl yaklaşmalıyız?
- 1Yardım alanİhtiyaç duyulan, sorumluluk alan genç
- 2Vaaz ve dikteŞüphelerin yargısız müzakeresi
- 3Karşılıklı sohbetOmuz omuza kardeşlik
- 4Hayattan kopuk dinEhil ve ahlaklı profesyonel
Gence mesajımız
“Allah rızası için sana ve enerjine ihtiyacımız var.”
Genç, iyiliğin alıcısı değil; öznesi.
Neler yapabiliriz?
Netleştirmemiz gereken sorular
- 1Hedef kitle“Her görüşten herkes”i mi hedefliyoruz, yoksa İslami kaygı güden, daha az ama öncelikli bir grubu mu?
- 2MekânÜniversite öğrencilerine odaklanan bir mekân çözümü bulunabilir mi?
Özetle
Genç, yardım edilecek biri değil; kendisine ihtiyaç duyulan biri.
Kaynaklar
TÜİK · İstanbul Planlama Ajansı · İLKE Vakfı EPAM · Habitat Derneği & Infakto RW · Gallup · Springtide Research Institute · Footprints Project · Balıkçı & Bahçekapılı (2025) · Özdemir (2025) · Reeves, AIBM · Lomeli-Rodriguez & Parrott (2024)